دهیاری روستای ینگجه سرولایت نیشابور
بر محمد وآل محمد صلوات .الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
عدس «دارویی»

کلیات گیاه شناسی
عدس یکی از حبوبات است که از قدیم‌الایام در اکثر نقاط دنیا کشت می‌شده است. گیاه شناسان اعتقاد دارند که عدس حتی قبل از تاریخ نیز وجود داشته است. عدس از نظر مقدار پروتئین بسیار غنی است و در بین گیاهان فقط لوبیا و سویا بیشتر از عدس پروتئین دارند. عدس گیاهی است یکساله که ارتفاع آن بیش از 30 سانتیمتر نیست.

برگهای آن دارای 6 تا 14 برگچه می‌باشد که در انتهای آن پیچک قرار دارد. گلهای عدس رنگ سفید و دارای رگه‌هایی به رنگ بنفش است. میوه آن غلاف کوچکی است و معمولا در هر غلاف 1 تا 3 عدس وجود دارد. عدس دو نوع است،‌ عدسی که دانه آن گرد و سبتا درشت است و رنگ آن سبز مایل به زرد است و عدس ریز یا عدس قرمز که دانه‌های آن ریز و به رنگ قرمز می‌باشد.
ترکیبات شیمیایی
عدس منبع غنی پروتئین و ویتامینهای گروه B می‌باشد.

خواص داروئی
عدس از نظر طب قدیم ایران معتدل و خشک است و مانند دیگر گیاهان پوست و دانه آن دارای اثرات متضاد یکدیگر می‌باشد. یعنی پوست عدس گرم و خود عدس قابض است. به عبارت دیگر پوست آن ملین و مغز آن ضد اسهال می‌باشد. عدس یک غذای کامل است و انرژی لازم را برای کارهای بدنی برای انسان تامین می‌کند.

    * عدس زیاد کننده ترشحات شیر است و مادران شیرده حتما باید از آن استفاده کنند.
    * عدس را روی پوست ملتهب بگذارید التهاب را برطرف می‌کند.
    * برای درمان زخمهای دهان و گلو و دیفتری عدس را پخته و آب آنرا غرغره کنید.
    * برای تقویت معده و برطرف کردن گاز معده عدس پخته را با سرکه میل کنید.
    * آش عدس با روغن بادام برای دوران نقاهت بهترین غذاست.
    * پماد در عدس با سرکه برای ترک دست و پا که به علت سرما عارض شده سودمند است.
    * عدس را می‌توان به عنوان مسهل هم مصرف کرد چون دارای لعاب زیادی است که در درمان ناراحتیهای روده نیز موثر است.
    * عدس پخته را به عنوان مرهم برای زخم نیز می‌توان بکار برد.

مضرات
عدس با تمام مزایایی که دارد نباید زیاد مصرف شود و در خوردن آن اسراف گردد زیرا اولا دیر هضم است و تولید نفخ می‌کند ثانیا قابض است و جریان خون را در رگها آهسته می‌کند. البته می‌توان برای جلوگیری از این عوارض عدس را با روغن کنجد و یا روغن بادام و با سرکه خورد. ضمنا عدس به علت داشتن میکروپروتئین برای افرادی که ناراحتی کلیه دارند، زیانبخش است.

منبع:
رشد




برچسب ها: عدس «دارویی»،
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 18 اردیبهشت 1392 توسط علی صفری .برمحمد وآل محمد صلوات بفرست .الّلهم صّلعلی محمد وآل محمدوعجل فرجهم

تولید و پرورش تنها گونه بی دانه زرشک دنیا توسط محققان کشورغلامرضا هادربادی ، وجود 6 هزار و 600 هکتار جنگلهای انبوه و 214 هزار هکتار زمین زراعی و باغی را از مزیتهای استان خراسان جنوبی ذکر کرد و افزود: بیشتر محصولات این استان را زرشک، زعفران عناب، پسته، بادام، آلو، نباتات علوفی و جالیزی، چغندر، گندم و جو و پنبه تشکیل می دهند.
وی به تولید زرشک در این استان اشاره کرد و اظهار داشت: در دنیا در حدود 450 تا 500 گونه زرشک وجود دارد که تنها گونه زرشک "بی دانه" در ایران تولید می شود.
هادربادی با بیان اینکه 13 هزار و 900 هکتار مزارع در این استان به کاشت زرشک اختصاص داده شده است، گفت: زرشک بی دانه از گونه های بومی ایران است که در برابر گرما، سرما و خشکی و انواع آفات و بیماریها مقاومت دارند و کمتر خشکی و سرما بر روی این محصولات توانسته صدمه بزند.
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان جنوبی تاکید کرد: از این رو پرورش و رشد این گونه از جمله اولویتهای این مرکز است.
وی همچنین به بیان فعالیتهای آبخیزداری این مرکز پرداخت و به مهر گفت: ایستگاه تحقیقاتی آبخیزداری واقع در بیرجند و نهبندان با تحقیقاتی که انجام داده است اقدامات شایسته ای را در جهت تهیه آب در فصلهای خشکسالی این استان انجام داده است.
هادربای ایستگاه آبخیزداری بیرجند را یکی از ایستگاههای موفق کشور در این حوزه ذکر و خاطرنشان کرد: محققان این ایستگاه توانسته اند در طی 9 سال خشکسالی 9 میلیون و 500 هزار متر مکعب آب را به مردم عرضه کند و این امر نه تنها برای استان بلکه برای شهرها و روستاهای اطراف نیز موثر بوده است.
وی همچنین از کاشت 20 هزار اصله نهال مثمر و غیر مثمر در این ایستگاه خبر داد و اضافه کرد: پژوهشگران موفق به کاشت 25 هزار اصله نهال مثمر و 18 گونه نهال غیر مثمر در این ایستگاه شدند که می تواند محل مناسبی برای تحقیقات گونه های سازگار با خشکی برای پژوهشگران باشد.
به گفته وی طبق تحقیقات بادام و پسته از جمله گونه های قابل پرورش در شرایط آب و هوایی خشک هستند.

منبع:
انجمن علمی پردیس کوروش کبیر




نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 18 اردیبهشت 1392 توسط علی صفری .برمحمد وآل محمد صلوات بفرست .الّلهم صّلعلی محمد وآل محمدوعجل فرجهم
سیب «دارویی»

کلیات گیاه شناسی
درخت سیب در بیشتر نقاط دنیا پرورش داده می‌شود و سیب میوه‌ایست که می‌توان گفت در هر جای دنیا وجود دارد و همه مردم دنیا آن را می‌شناسند. در ایران این درخت به صورت وحشی در جنگلهای شمال وجود دارد در لاهیجان و رودسر آن را آسیب، هسی و هسیب و در مازندران به آن سه می‌گویند. سیب انواع مختلف دارد. انواع وحشی آن کوچک و پرورش یافته آن درشت می‌باشد. سیب نوع ترش و شیرین دارد.
ترکیبات شیمیایی
سیب دارای ویتامین و مواد مغذی زیادی است و بی‌مناسبت نیست که یک ضرب‌المثل انگلیسی می‌گوید که خوردن یک سیب در روز شما را از رفتن نزد دکتر بی‌نیاز می‌کند.

خواص داروئی

    * سیب یک میوه قلیایی است و تمیز کننده بدن است و به علت دارا بودن پکتین زیاد آب اضافی بدن را خارج می‌سازد.
    * سیب را می‌توان برای برطرف کردن اسهال حتی برای کودکان بکار برد. بدین منظور سیب را باید رنده کرد و استفاده نمود. سیب را می‌توان پخت و برای آنهایی که روده تنبل دارند آن را روی آتش ملایمی بپزید البته حتما ازظرف لعابی یا تفلون استفاده کنید زیرا به این طریق پکتین و ویتامینهای آن حفظ می‌شود.

    * شربت سیب بهترین دارو برای درمان سرفه و گرفتگی صدا می‌باشد. برای تهیه شربت سیب یک کیلو سیب را شسته و با پوست قطعه قطعه کنید و در یک لیتر آب بپزید سپس آنرا با پارچه نازکی صاف کنید و چند تکه قند به آن اضافه کنید و دوباره روی آتش ملایم قرار دهید تا قوام بیاید و آن را از روی آتش بردارید روزی سه تا چهار فنجان از این شربت بنوشید.

    * سیب دارای مقدار زیادی کلسیم است و کلسیم سیب به بدن کمک می‌کند که کلسیم غذاهای دیگر را نیز جذب کند.
    * خوردن سیب یبوست را برطرف می‌کند و برای خستگی مفرط مفید است.
    * دم کرده برگ درخت سیب ادرار آور است و درمان کننده التهاب کلیه و مثانه می‌باشد.
    * نوشیدن آب سیب داروی موثری برای درمان سرماخوردگی و گرفتگی صدا و سرفه است.
    * سیب مقوی کبد و اشتها آور است.
    * سیب برای درمان تنگی نفس بسیار مفید است حتی بوئیدن سیب نیز این خاصیت را دارد.
    * سیب پخته تقویت کننده معده و کبد و دفع کننده سودا و سموم بدن است.
    * سیب حرارت را از بدن خارج می‌سازد.

    * سیب را رنده کنید و در دستمال بپیچید و روی چشم بگذارید درد چشم را برطرف می‌کند.
    * خوردن سیب حتی برای آنهایی که بیماری قند دارند مفید است چون قند خون را بالا نمی‌برد.
    * کسانی که می‌خواهند لاغر شوند حتما باید سیب را با پوست بخورند.
    * دم کرده گل سیب داروی سرفه و تورم مجرای تنفسی است.
    * سیب داروی خوبی برای درمان زخمها می‌باشد.
    * سیب بهترین دارو برای سوء هاضمه است زیرا دارای مقدار زیادی پکتین می‌باشد.
    * آب سیب را حتی می‌توان برای تنقیه استفاده کرد. این تنقیه برای بیماریهای روده بسیار موثر است.
    * پوست سیب را مانند چایی دم کنید و بیاشامید این چائی بهترین دوست کلیه است.
    * آب سیب را با آبمیوه‌گیری در منزل تهیه کنید و فورا آنرا بنوشید زیرا در اثر ماندن آنزیمهای خود را از دست می‌دهد.

    * آب سیب برای زیبایی پوست استفاده زیادی دارد بخصوص برای از بین بردن چین و چروک پوست موثر است بدین منظور آب سیب را صبح و شب روی پوست گردن و صورت بمالید و ماساژ دهید البته همیشه آب سیب تازه استفاده کنید. استفاده دیگر از سیب برای لطافت پوست سیب پخته است سیب را بپزید و سپس له کنید و با شیر مخلوط کنید و این مخلوط را به صورت نیم گرم روی پوست بگذارید و پس از چند دقیقه آنرا بردارید.

خواص سیب ترش

    * سیب ترش قابض است و حالت استفراغ و دل به هم خوردگی را از بین می‌برد.
    * سیب ترش را بپزید درمان اسهال خونی است.
    * آب سیب ترش مخلوط با انار برای تقویت معده و درمان اسهال و دل به هم خوردگی بکار می‌رود.
    * رب سیب ترش علاج اسهال، استفراغ و درد و غم است.
    * مربای شکوفه سیب برای ضعف معده و ازدیاد نیروی جنسی مفید است.
    * سیب ترش برای آنهائی که مزاج گرم دارند بسیار مفید است بالعکس آنهائی که مزاج سرد دارند باید سیب شیرین بخورند سیب در قدیم معالج بیماری نقرس و بیماریهای عصبی بوده است.

مضرات
سعی کنید همیشه سیب را با پوست بخورید زیرا مقدار زیادی پکتین در پوست سیب وجود دارد سیبهایی که در بازارهای داخل ایران یا آمریکا و کانادا به فروش می‌رسد روی آن دارای یک لایه چربی برای حفاظت آن می‌باشد بنابراین حتما این سیبها را بدقت بشوئید آنهائی که دارای معده ضعیف هستند باید سیب را بسیار نازک پوست بگیرند که پکتینها و ویتامینهای آن از بین نرود.

منبع:
رشد





برچسب ها: سیب «دارویی»،
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 17 اردیبهشت 1392 توسط علی صفری .برمحمد وآل محمد صلوات بفرست .الّلهم صّلعلی محمد وآل محمدوعجل فرجهم

خسارت و فعالیت کنه های مضر و کاربرد کنه کش ها

کنه های تارتن آفات مضری هستند که کشاورزان به سختی قادر به کنترل آنها می باشند. یکی از گونه های بسیار مضر، کنه تارعنکبوتی دو نقطه ای (T. urticae) می باشد. وضعیت فعالیت کنه ها در سطح مزرعه بسیار متفاوت می باشد و خسارت آنها از حالت متوسط تا بسیار کم دیده می شود. جالب توجه است که در دو مزرعه مجاور نیز فعالیت و خسارت کنه از شدید تا سبک دیده می شود.

در شرایط یک مزرعه ممکن است علائمی از قیبل تنش خشکی به صورت پژمرده شدن گیاه، کمبود عناصر غذایی به صورت تغییر رنگ در بوته ها دیده شود و حال این مزرعه مورد حمله کنه ها نیز قرار گیرد علامت خاص خسارت کنه ها نیز در مزرعه ظاهر می گردد که در تفکیک نوع علائم از هم دیگر توجه نمود.
کنه های تارتن ریز هستند و در پشت برگ ها پنهان می شوند, بنابراین دیدن آنها در مرحله اولیه الودگی آسان نیست.آثار تغذیه کنه روی سطح برگ بلافاصله بعد از حمله کنه ها به برگ ها می توان دید . در بسیاری موارد، اثر تغذیه کنه های تارتن گروهی از لکه های سفید بسیار ریز می باشد. اگر شدت حمله کنه ها افزایش یابد، برگها به رنگ زرد در آمده و رشد انها متوقف می شود.
پس از خشک شدن گیاه زراعی کنه ها به سمت علف های هرز یا گیاهان زراعی دیگر سبز حرکت می کنند.
کنه های تارتن روی گیاهان را می توان به صورت تخم، لارو شش پا، پوره هشت پا و کنه بالغ مشاهده نمود . در کاربرد کنه کش ها مواردی از قبیل مقاومت کنه ها به سموم کنه کش و مراحل مختلف چرخه زندگی کنه و حساسیت گیاهان میزبان به سموم در انتخاب کنه کش ها در نظر گرفته می شود.
کنه کش های اختصاصی
این نوع سموم فقط در کنترل کنه ها کاربرد دارند.
1-کنه کش پراید با نام عمومی فنازاکوئین 20% سوسپانسیون روی حالات لاروی, پورگی و بالغ کنه ها موثر است.
2- امایت با نام عمومی پروپارژیت 57% امولسیون شونده بر روی حالات متحرک انواع کنه های نباتی بسیار موثر است.
3- نیسورون با نام عمومی هگزی تیازوکس 10% امولسیون شونده روی حالات تخم، لارو و پورگی کنه ها موثر است.
4- گل توس با نام عمومی فن پا یروکسی میت 5% سوسپانسیون روی حالات لاوری، پورگی و بالغ کنه ها موثر است و در صورت اختلاط با روغن تخم کنه ها را از بین می برد.
5- فلورامایت با نام عمومی بایفنازیت 240 سوسپانسیون روی تمام حالات زندگی کنه های تارتن و قرمز موثر است.
6- باروک با نام عمومی اتوکسازول 10 % امولسیون شونده روی تخم و تمام مراحل جوانی کنه ها بجز بالغین اثر دارد.

منبع: پایگاه تخصصی دانش کشاورزی




برچسب ها: خسارت و فعالیت کنه های مضر و کاربرد کنه کش ها،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 16 اردیبهشت 1392 توسط علی صفری .برمحمد وآل محمد صلوات بفرست .الّلهم صّلعلی محمد وآل محمدوعجل فرجهم

اسفناج گیاه بومی ایران است و از اوایل قرن اول میلادی کم کم به نقاط دیگر دنیا راه یافت. به‌طوری که در تاریخ مسطور است اسفناج در قرن هفتم در چین و در قرن دوازدهم در اسپانیا کشت می‌شده است. کشت اسفناج در سال ۱۸۰۶ در آمریکا شروع شد. اسفناج گیاهی است یکساله درای ساقه‌ای راست به ارتفاع نیم متر که برگ‌های آن پهن و نرم و مثلثی شکل به رنگ سبز می‌باشد.اسفناج نسبت به سرمای زمستان مقاوم است.دو نوع اسفناج وجود دارد که به‌نام پائیزه و بهاره نامیده می‌شود. اسفناج بهاره در فصل بهار کاشته می‌شود و به اسفناج انگلیسی معروف است. نوع پائیزه آن که به خاک بسیار غنی احتیاج دارد در پائیز کاشته می‌شود. گل‌های اسفناج به رنگ سبز کمرنگ می‌باشد.اسفناج چون دارای مواد غذائی فراوانی است کشت آن امروز در تمام نقاط دنیا معمول است. ترکیبات شیمیائیاسفناج از نظر داشتن ویتامین B۳ بسیار غنی است و بنابراین داروی مهمی برای برطرف کردن بیماری پلاگر است. (پلاگر یک نوع بیماری است که به‌علت کمبود ویتامین B۳ در بدن تولید می‌شود و نشانه‌های ضعف بدن، تشنج، اختلال در دستگاه هاضمه و به‌وجود آمدن لکه‌های قرمز روی بدن است.)ضمناً در اسفناج مقدار زیادی آهن، ید، لسیتین، کلروفیل، کاروتن، اسید اگزالیک و اسید ارسنیک وجود دارد. جدول مواد موجود در صدگرم اسفناج خامانرژی۲۰ کالریآب۹۰ گرم پروتئین۳ گرمچربی۳/۰ گرممواد نشاسته‌ای ۳/۵ گرم کلسیم۹۰ میلی گرمفسفر۵۰ میلی گرمآهن۳/۲ میلی گرمسدیم۷۰ میلی گرمپتاسیم۴۷۰ میلی گرمویتامین آ۶۰۰۰ واحدویتامین ب ۱۱/۰ میلی گرمویتامین ب ۲ ۲/۰میلی گرمویتامین ب ۳۶/۰ میلی گرمویتامین ث ۴۰ میلی گرم خواص داروئی۱. برگ اسفناج از نظر طب قدیم ایران کمی سرد و تر است و برخی عقیده دارند که متعادل است یعنی نه سرد است و نه گرم.۲. برگ اسفناج منبع غنی ویتامین A ، B۳ ، C و آهن و پتاسیم می‌باشد.۳. بدن را قلیائی می‌کند.۴. خنک کننده است و برای پائین آوردن تب مفید است.۵. ورم روده کوچک را رفع می کند.۶. برای ورم ریه مفید است.۷. ملین است و یبوست را برطرف می‌کند.۸. برای لاغر شدن و وزن کم کردن مفید است.۹. اسفناج به‌دلیل داشتن ماده‌ای به‌نام اسپیناسین هضم غذا را تسریع می‌کند. این ماده باعث تحریک معده و ازدیاد ترشحات آن می‌شود.۱۰. خوردن اسفناج در رفع تشنگی موثر است.۱۱. برای از بین بردن ورم و درد گلو مفید است.۱۲. برای رفع سرفه‌های خشک برگ اسفناج را با جو پوست‌کنده و روغن بادام بپزید و بخورید.۱۳. آش اسفناج با گشنیز برای سردردهائی که ناشی از سوء هاضمه و اختلال دستگاه گوارشی است مفید می‌باشد.۱۴. اگر آش اسفناج را با آب‌لیمو و سماق و یا آب‌غوره بخورید سردردهای ناشی از اختلال کیسه صفرا را برطرف می‌کند.۱۵. خوردن اسفناج از سرطان جلوگیری می‌کند مخصوصاً در افرادی که به مصرف الکل و سیگار دست دارند.۱۶. تحقیقات دانشمندان نشان داده است که اسفناج در پیشگیری سرطان روده بزرگ، معده، پروستات،‌ حنجره و رحم مؤثر است.۱۷. اسفناج کلسترول خون را پائین می‌آورد.۱۸. بهترین دارو برای کسانی است که مبتلا به کم‌خونی هستند.۱۹. اسفناج مانند جارو روده بزرگ را تمیز می‌کند.۲۰. ترشحات لوزالمعده را افزایش می‌دهد.۲۱. اسفناح سبزی مفید برای تقویت اعصاب است.۲۲. اسفناج پخته برای رفع بیماری آسم و گرفتگی صدا بسیار مؤثر است.۲۳. رماتیسم و نقرس را درمان می‌کند .۲۴. برای زیاد کردن شیر در مادران شیرده موثر است.۲۵. سابقاً نوعی شربت از اسفناج تهیه شد که در معالجه خونریزی‌ها و کم‌ خونی از آن استفاده می‌کردند‌.۲۶. تخم اسفناج ملین و خنک‌کننده است.۲۷. تخم اسفناج برای برطرف کردن ورم کبد و یرقان مفید است.۲۸. اسفناج تعداد گلبول‌های قرمز خون را افزایش می‌دهد.۲۹. اسفناج چون دارای کلروفیل است عضلات روده را تحریک کرده و تخلیه مدفوع را آسان می‌کند.۳۰. اگر کسی مبتلا به حبس‌البول یعنی بند آمدن ادرار است می‌تواند با مخلوط نصف فنجان آب اسفناج این ناراحتی را درمان کند. با همان مقدار روغن بادام یا روغن زیتون مخلوط کرده و به او بدهید.۳۱. اسفناج را در سالاد خود بریزید و میل کنی. مضراتاسفناج به‌علت داشتن اگزالات برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگ‌های کلیه و مثانه مناسب نیست ضمناً آنهائیکه سرد مزاج هستند باید اسفناج را با ادویه گرم نظیر زنجبیل و هل میل نمایند.

منبع:
انجمن علمی پردیس کوروش کبیر




برچسب ها: اسفناج،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 16 اردیبهشت 1392 توسط علی صفری .برمحمد وآل محمد صلوات بفرست .الّلهم صّلعلی محمد وآل محمدوعجل فرجهم

کاشت یک گیاه در یک قطعه زمین برای چندین سال متوالی به علفهای هرز خاصی که با شرایط رشد وکاشت محصول سازگاری دارند امکان رشد و نمو و فعالیت می دهد.
چنانکه مشکل علفهای هرز بهاره - مثل پیچک وحشی در جمین وجود داشته باشد، می توان با زیر کشت بردن زمین در پائیز، علفهای هرز را در بهار و تابستان مهار کرد و یا در صورتی که علفهای هرز پائیز، مثل یولاف وحشی مزاحمت ایجاد کرده باشند ؛ می توان زمین را زیر کشت بهاره برد و علفهای هرز را در پائیز و زمستان مهار کرد . برای نجات مزرعه از علفهای هرز، زمین را یک یا چند دوره زراعی نکاشت (آیش) میگذارند.
از تناوب زراعی نیز می توان برای دفع علفهای هرز استفاده کرد. بدین نحو که با کاشت گیاهان وجینی یا گیاهان پوششی با رشد رویشی زیاد و قدرت رقابت شدید با علفهای هرز، می توان انها را مهار کرد.
وجود گیاهان نظیر چغندر وسیب زمینی، سویا، پنبه و.... که به گیاهان وجینی یا تمیز کننده معروف اند. به از بین بردن علفهای هرز کمک شایانی میکند.

- ترتیکاله، محصولی امید بخش

« ترتیکاله » گیاهی زراعی متعلق به غلات و با داشتن ظرفیت بالای تولید و تغذیه در تأمین بخشی از نیاز علوفه کشور نقش مهمی ایفا کند. با توجه به اینکه کشت پائیزه جو در مناطق مرتفع کوهستانی و بسیار سردسیر به علت سرمای شدید با مشکل مواجه می شود، تریتیکاله را - به علت برخورداری از ظرفیت بالای تحمل به سرما و سازگاری به شرایط سخت می توان محصولی جایگزین نامید.
این نتایج، با مطالعه 25 گونه مختلف ترتیکاله به همراه گندم نان به عنوان شاهد، در مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور به دست اورد.

- قوانین و مقررات

·بیمه تولید بر اساس میانگین منطقه

قرارداد بیمه گروهی امریکا ؛ طرح بیمه تولید گروهی براساس میانگین تولید، قراردادی است که در ان از میانگین تولید منطقه به عنوان مبنای محاسبه غرامتهای اتی استفاده می شود.

منبع:




برچسب ها: جلوگیری از گسترش علفهای هرز با رعایت اصول تناوبی زراعت،
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 15 اردیبهشت 1392 توسط علی صفری .برمحمد وآل محمد صلوات بفرست .الّلهم صّلعلی محمد وآل محمدوعجل فرجهم

دید کلی
هدف علم ازدیاد گیاهان، افزودن به تعداد گیاهان با حفظ ویژگیهای ارزشمند آنها می‌باشد. برای این منظور گیاهان به روشهای جنسی (Sexual) و یا غیر جنسی (Asexael) تکثیر می‌شوند. اکثرا در طبیعت، گیاهان از طریق بذر به ادامه نسل می‌پردازند. هر کدام از بذرها از نظر ژنتیکی ساختار منحصر به فرد خود را دارند که ناشی از آمیختگی والدین می‌باشد.

برای تولید مثل موفق گیاهان توسط انسان سه جنبه مختلف مورد نظر می‌باشد. داشتن اطلاعات عملی و مهارتهای لازم جهت ازدیاد گیاهان، نظیر کشت بذر، نهال و نشا، پیوند زدن، تهیه قلمه و ریشه‌دار کردن آن هنر ازدیاد نباتات بشمار می‌آید، داشتن اطلاعات لازم در مورد رشد و نمو ساختار گیاه و شرایط رشد که علم ازدیاد گیاهان محسوب می‌شود. جنبه سوم، داشتن اطلاعات کافی در مورد روشهای ازدیاد گونه‌های مختلف گیاهی می‌باشد.
تکثیر جنسی گیاهان
تکثیر جنسی گیاهان شامل ترکیب یاخته‌های جنسی نر و ماده و تشکیل بذر می‌باشد. تکثیر جنسی با نصف شدن و کاهش کروموزومی گامتهای نر و ماده، آغاز می‌شود و بعد از لقاح تعداد کروموزومها به تعداد اولیه افزایش می‌یابد و با بوجود آمدن ژنوتیپهای جدید همراه است. شکل ظاهری (فنوتیپ) گیاه و انتقال صفات از نسلی به نسل دیگر توسط ژنها تعیین می‌شود.
فرآیند زایشی گیاه
فرآیند زایشی گیاه با تشکیل گل، آغاز می‌شود و این تغییرات شامل گل انگیزی، گل آغازی، اختصاصی شدن و تشکیل گل و شکوفایی است. از ترکیب گامتهای نر و ماده ابتدا تخم حاصل می‌شود و تخمک تلقیح یافته به دانه تبدیل می‌شود. تخم دارای خاصیت "خود تولیدی" بوده و حاوی اطلاعات ژنتیکی مورد نیاز برای تولید یک گیاه کامل می‌باشد. عواملی همچون دما، طول روز، هورمونهای گل انگیزی و تغذیه گیاه در تمایز و تشکیل گل، دخالت دارند.
تشکیل بذر
دانه‌های گرده بعد از جوانه زدن بر روی کلاله، لوله گرده را حاصل می‌کنند. لوله گرده پس از عبور خامه وارد تخمدان شده و در نهایت به کیسه جنینی رسیده و عمل لقاح صورت می‌گیرد. لوله گرده حاوی دو هسته جنسی میباشد. یکی از هسته‌ها با تخمزا ترکیب شده و تخم دیپلوئید حاصل می‌شود. هسته دیگر با هسته ثانویه کیسه جنینی ترکیب شده و آندوسپرم ترپپلوئید را بوجود می‌آورد. پوششهای تخمک بعد از لقاح و در حین رشد و نمو بذر، تغییر حالت داده و پوسته بذر را حاصل می‌کنند. بذر شامل جنین، مواد غذایی و پوسته بذر می‌باشد.
جوانه زدن بذر
بذر تخمک لقاح یافته است و در هنگام جدا شدن از پایه مادر، حاوی جنین، مواد غذایی و پوسته می‌باشد. بذرهایی که از پایه مادر جدا می‌شوند رطوبت آنها کاهش می‌یابد و فعالیت حیاتی آنها در حد پایین می‌باشد. فعال شدن ماشین متابولیکی جنین موجب جوانه زنی بذر و رویش گیاه جدید می‌شود. جوانه‌زنی شامل پاره شده پوسته بذر، ظاهر شده چند میلیمتر از ریشه‌چه می‌باشد. در جوانه‌زنی بذر نوع ویژه‌ای از مولکولهای mRNA دخالت دارند، تعادل هورمونی کنترل می‌شود و میزان اسید جیبرلیک در بذر افزایش می‌یابد. و با تولید ساقچه و برگها، گیاه جدید تولید می‌شود.
مزایای ازدیاد جنسی
امکان انبار کردن بذر در شرایط مناسب و کشت آن در سالهای بعد، ارزان و اقتصادی بودن ازدیاد توسط بذر، عدم انتقال بیماریهای ویروسی توسط بذر، سازگار بودن بذر به شرایط متغیر محیطی، امکان ازدیاد اکثر گیاهان زراعی، تکثیر پایه‌های بذری برای درختان میوه، ازدیاد کلونهای اصلاح شده توسط بذر و ... از مزایای تکثیر جنسی گیاهان محسوب می‌شوند.
تکثیر غیر جنسی گیاهان
در تولید مثل غیر جنسی، تقسیم یاخته‌ای بدون کاهش کروموزومی (میوز) اساس کار می‌باشد. بطوریکه گیاهان تولید شده حاوی اطلاعات ژنتیکی پایه مادر می‌باشند. تقسیم یاخته‌ای توسط سلولهای غیر جنسی (سوماتیک) انجام می‌گیرد. تقسیم مستقیم یاخته‌ای عامل تشکیل بافت پینه در محل زخم و باززایی و بهبود زخم است و تکثیر رویشی را بوسیله قلمه، پیوند و خوابانیدن شاخه ممکن می‌سازد. این روش تکثیر در کشت بافت نیز مطرح بوده و می‌توان گیاهان جدید را از این طریق تولید نمود. سلول رویشی زنده گیاهان، دارای قدرت تولید یک گیاه کامل می‌باشد و این پدیده را قدرت خودسازی (Totipotency) می‌نامند و گیاه تولید شده بطور کامل اطلاعات ژنتیکی یاخته های مادری را خواهد داشت.
روشهای ازدیاد غیر جنسی گیاهان
قلمه زدن
قلمه قسمتی از گیاه است که معمولا حاوی جوانه بوده و بعد از جدا کردن از پایه، در محیط کشت ریشه‌دار می‌گردد. قلمه زدن معمولترین روش ازدیاد غیر جنسی بوده که آسانتر و ارزانتر از دیگر روشهای غیر جنسی می‌باشد. گیاهان تولید شده از طریق قلمه گیری شبیه پایه مادر و شبیه یکدیگر بوده و در آنها تفرقه صفات حاصل نمی‌شود.
خوابانیدن شاخه
در این روش شاخه مورد نظر را قبل از جدا کردن از پایه مادر، در محیط کشت ریشه‌دار نموده، سپس از پایه مادر جدا می‌کنند و به عنوان گیاه جدید مورد استفاده قرار می‌دهند. در شاخه‌هایی که به عنوان وسیله ازدیاد بکار برده می‌شوند، ریشه‌های نابجا حاصل میشود.
پیوند زدن
پیوند عبارت است از اتصال دو قطعه از بافت زنده گیاه بر روی یکدیگر که منجر به تشکیل یک گیاه مستقل می‌گردد. قسمت بالای محل پیوند را پیوندک می‌نامند. پیوندک وظیفه عمل فتوسنتز و تشکیل محصول را به عهده می‌گیرد. پایه بخش پایین محل پیوند است که قسمتی از تنه و سیستم ریشه را بوجود می‌آورد.
ازدیاد بوسیله ساختارهای رویشی
برخی از گیاهان نظیر گیاهان چند ساله علفی دارای ساختارهای ویژه رویشی می‌باشند که می‌توان گیاه مورد نظر را توسط این نوع ساختارها، زیاد کرد. از این ساختارها می‌توان به پیاز، ساقه غده‌ای، ریزوم، پاجوش و ... اشاره کرد.
ریزازدیادی
این روش شامل تولید گیاه با استفاده از قسمتهای بسیار ریز گیاه نظیر بافتها و یاخته‌ها در شرایط ضد عفونی شده و در محیط کشت مصنوعی با استفاده از سیستم درون شیشه‌ای می‌باشد. این روش را بطور کلی، کشت بافت می‌گویند.
مزایای تکثیر غیر جنسی گیاهان
تولید گیاهان یکدست و متجانس و شبیه پایه مادر، کوتاه کردن دوره نونهالی، ازدیاد گیاهان بکربار، کنترل شکل و مراحل رشد و گوناگونی روشهای غیر جنسی، از مزایای این روش تکثیر محسوب می‌شود.
معایب ازدیاد غیر جنسی گیاهان
از معایب ازدیاد غیر جنسی پر هزینه بودن و امکان انتقال عوامل بیماریزا توسط این روش می‌باشد. از عوامل بیماریزا می‌توان به قارچها، باکتریها و ویروسها اشاره کرد.

منبع: رشد




برچسب ها: روشهای ازدیاد گیاهان،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 12 اردیبهشت 1392 توسط علی صفری .برمحمد وآل محمد صلوات بفرست .الّلهم صّلعلی محمد وآل محمدوعجل فرجهم
(تعداد کل صفحات:5)      1   2   3   4   5