تبلیغات
دهیاری روستای ینگجه سرولایت نیشابور - معرفی اجمالی (بخش سرولایت )روستای ینگجه
دهیاری روستای ینگجه سرولایت نیشابور
بر محمد وآل محمد صلوات .الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد

     معرفی اجمالی (بخش سرولایت )

      روستای ینگجه

  این بخش در شمال غربی شهرستان نیشابور واقع شده و از شمال به منطقه قوچان ، از جنوب به سبزوار و از شمال شرق به چناران و از غرب به منطقه خراسان شمالی اسفراین و از طرف شرق به تحت جلگه نیشابور محدود است و باوسعتی حدود دو هزار كیلومتر مربع و جمعیتی حدود چهل هزار نفر كه قریب 63 روستارادرخود جای داده است . كه دارای دو دهستان به نامهای سرولایت و بینالود می باشد كه در حال حاضر چنكه سفلی مركز اداری بخش و عبداگیو مركز دهستان سرولایت و كلاته محمد جان مركز دهستان بینالود می باشد .

سرولایت درروزگاران بسیار قدیم محل عبور و گذرگاه ایران و توران زمین بوده است . و درسینه دیر سالان سرولایت داستانی از شهر گمشده سمنگان نقل می شود و هم اكنون محلی بنام سمك در شمال غربی روستای حسن آباد راهمان سمنگان می دانند كه تهمینه دختر شاه سمنگان به ازدواج رستم در می آید و سهراب حاصل این ازدواج است . ونباید فراموش كنیم كه نام سابق رامهرمز سمنگان  بوده و شهر سمنگان كه مقدسی از آن نام می برد و حمد ا... مستوفی آن را سمنجان و شرف الدین علی یزدی آن را به همان سمنگان می خواند در اطراف بلخ می باشد .

 به هرحال دشت كلیدر سرولایت را خوابگاه رستم می دانند كه رخش راعده ای به شهر سمنگان می برند و اگر اسطوره هارابه تاریخ پیوند بزنیم و خانواده رستم رادرعهد پارتها (اشكانیان ) بدانیم این منطقه بدون شك زیر سلطه اشكانیان می باشد و این داستانها باید از همین مناطق نشات گرفته باشد . از نكات مهم دیگر تاریخ سر ولایت وجود شهری بنام جوزگان نزدیك كلیدر می باشد كه هم اكنون درختان گردوی بسیار كهن باقدمتی ناشناخته در آن محل وجود دارد و این منطقه رامحل جنگ و شهادت یحیی بن زید علوی می دانند كه آرامگاه یحیی در این محل از بناهای اوایل دولت صفویه زیارتگاه صاحبدلان است . ناگفته نباد كه جوزجان در ناحیه باختری بلخ سر راه مرو رود و بلخ نیز وجود دارد كه فاریاب از شهر های معروف آن است . نام سابق گنبد قابوس جرجان بوده و قبری مربوط به یحیی نیز درآن شهر واقع است اما آثار بدست آمده از زیارت كلیدر هیچ شكی راباقی نمی گذارد كه در دشت كلیدر محل تلاقی سپاهیان نصربن سیار و یحیی بن زید علوی درسال 125 ه – ق بوده است از توابع جوزجان سرولایت باید از كهنه جا (كهنه جه ) در كنار روستای فعلی ینگجه (محل تازه ) یاشب تازه نام برد . كه آثار سدی از ملات ساروج در این منطقه وجود دارد . كه بعد ها به بند بخت معروف شده است قلعه ی دمیر خان سرولایت نیشابور (روستای ینگجه)

این قلعه به فاصله 3 كیلومتری شمال شرق روستای ینگجه در كنار جاده ی اسفالته ینگجه به خواجه آبادوعبدالله گیو در مجاورت راه مال روی روستای بشکن در بالای تپه .قرار دارد. اتاق های متعدد دارد و ظاهرا درب اصلی آن در سمت غربی بوده است . احتمالا این قلعه از دوره ی تیموری به بعد مسكونی بوده است .

مصالح به کار رفته در معماری آن از سنگ با ملات گچ و ساروج میباشد. که به علت عوامل جوی وعدم توجه میراث فرهتگی  آسیب های فراوانی دیده است. در اطاف آن آب انبار های فراوانی به سبک معماری تیموری دیده میشود.البته این تصویر مربوط به 20سال پیش است ودرحال حاضر دیوارهای سنگی وگلی وساروج آن تخریب شده و فقط آثاری از آن بجا مانده كه توجه مسئولین را می طلبد.

وجود چاه آسیاب سنگی تراشیده شده زیر پای كوه معروف قایه كه به سالها قبل از اسلام برمی گردد. سر ولایت اسرار زیادی رادر طی قرون و اعصار در دل خویش جای داده است و كوههای سر به فلك كشیده آن شاهدان ساكتی براین فراز و نشیبها هستند .

 سر و لایت بعد از اسلام دست به دست گشته است و در زمان سر بداران از جمله مناطق ییلاقی و چراگاه احشام آنان بوده و نیز گذرگاه تیمور گوركانی كه در این مسیر روستاها رانابود و مردم راقتل عام نمود از جمله محلی بنام قرران لو به زبان محلی می باشد كه به فارسی یعنی قتلگاه .ومحلی به نام قزل بٌرون كه به فارسی محل قرمز یادماغه كوه قرمز،  محلهای دیگری كه هنوز مشخص نشده است . پس از تیمور شهری درمحل ینگجه ، محلی بنام چهار تخته بنا نهاده می شود كه آثار آن در حال حاضر درتپه مشرف به چهار تخته بنام ( قلعه محمد علی ) معروف است و در محل جنوب تاج سد ینگجه قرار گرفته است . ظلم و ستم حكام قاجار بارها مردم این منطقه رابه طغیان و عصیان وامی دارد و بعد از معاهده ننگین گلستان و تركمن چای اوضاع سرولایت بحدی بحرانی  می شود كه عباس میرزا سپاهیانی رابرای كنترل سرولایت كه مر كز آن ینگجه بود به سلطان میدان اعزام می كند . در اواخر دوره قاجار افرادی مانند مدیر الملك و علاء خلوت و عدل الدوله حاكم سرولایت بودند كه شخص اخیر برادرش رابه نام قلیچ در قریه یام سر برید . در زمان فتح السلطنه سرولایت بطور كامل به نیشابور ملحق شد . روستای ینگجه در طی سالیان دراز مركز سر ولایت بود و دارای حوزه علمیه و چندین مكتب خانه بود. ینگجه ، از شرق از طریق كاریز آب رستم آباد و دشت حاصل خیزش به روستای خواجه آباد و از شمال شرق از تخته بشكن و مایه سنگی به روستای بشكن از شمال از طریق كلاته ملاعبدا... و سولن كاریز به روستای آقایه ، از شمال غربی از طریق محلی بنام كافتار (كفتار ) به پیر شهباز و امیر آباد ، از غرب از طریق سد ینگجه و النگ زار و دره خایسك و دره درخت پیر و كاریزهای قره كاریز به روستای خایسك و گاو نشین و خدر شاه ، از جنوب غربی از دره گاو نشین و غرب ماركوه (ماهرخ كوه ) و دره كاهان به روستای نشین و منطقه صفی آباد اسفراین و كاهان و داراب سبزوار وصل است . از جنوب به ارتفاع ماهرخ كوه (ماركوه ) از جنو ب شرقی از طریق كچه داغ (كوه كوچك) و داش آتان (سنگ انداز ) و بنو شه یا بنفشه به روستاهای دزق و زیگ وصل می باشد ،ینگجه توسط اجداد فامیلهای موجود درروستا بوجود آمد .در همین روز گار این محل مهد علم و دارالمو منین سرولایت گردیده بود . نماز جماعت در سه نوبت برگزار می گردید و بزرگانی چونان آخوند شیخ عبدالوهاب غلامی و آخوند ملا نصر ا... ، آخوند ملا علی اكبر و آخوند ملا عباس و آخوند كربلایی نجفعلی و آخوندشیخ حسین اصغروآخوند.....  حوزه علمیه رااداره می كردند طلاب زیادی راپرورش دادند . از جمله آخوند شیخ عبدالوهاب غلامی كه مردی زاهد و باتقوا بودو زهدوتقوای ایشان همه مردم وجوانان را به خود جذب كرده بود. و مكتب خانه بزرگی رااداره می كرد و امام جماعت ومورد احترام وپاسخگوی مسائل شرعی اهالی روستابود.

 در آن زمان در روستای ینگجه فرد بی سواد وجود نداشت ، و درینگجه مكتب خانه های زیادی وجود داشت از جمله  مكتب خانه، ملا سید موسی موسوی – مكتب خانه ملا ذبیح ا... سبزی و مكتب خانه، ملاسید آقاو میرزا شكرالله موسوی........... جهت خواهران نیزمكتب خانه جدا گانه ای وجود داشت معروف به مكتب خانه ملا كبری ، مردم روستا در هرمكتب خانه كه نزدیك بودند به فراگیری قرآن می پرداختند . و همه افراد قرآن خوان و اهل مطالعه بودند.  باانقراض سلسله قاجاریه و به قدرت رسیدن رضا شاه كه مذهب زدایی آغاز گردید مردم روستای ینگجه با روشنگری روحانیت بنای مخالفت رابارژیم پهلوی گذاشتند والی سرولایت كه شخصی بنام آقاعلی علیزاده بود ودر آن زمان بیش از 170 قریه رافرمان روایی میكرد و باروحانیت ساكن در روستای ینگجه و منطقه هماهنگ وفردی كاملا مذهبی بود،  بخاطر مقاومت در جابجایی مركز بخش از ینگجه به چكنه  وارتباطات مذهبی با روحانیت  .وابستگان رضاشاه والی رانیز به روستای دیوانگاه تبعید كردند ودر روستای دیوانگاه  خانه نشین نمودند و رضا شاه به جهت بی رنگ نمودن نفوذ روحانیت مركزیت بخش را از ینگجه به چكنه سفلی انتقال داد .

. مردم ینگجه هیچگاه بارژیم پهلوی سر سازش نداشتند و دراتفاقات سال 1342ه.ش  به رهبری روحانیون محل از جمله آخوند شیخ عبدالوهاب غلامی و دیگر روحانیون، مبارز ة منفی  راآغاز كردند .. آخوندشیخ عبدالوهاب غلامی وآخوند های دیگر روستا مردانی متقی و پرهیزكار و دشمن آشتی ناپذیر رژیم پهلوی بودند . روحانیت همراه بامومنین و افراد مذهبی كه از همه فامیلها بوده اند ینگجه رابصورت مركز مهم مبارزه درآورده بودند . بویژه طلاب جوان ینگجه ای ساكن قم كه نقش مهمی در هدایت  وروشنگری جوانان داشتند . فامیلهای موسوی ، امام وردی ،غلامی ،یساقی. شوشتری ، سبزی ، صفری ،علیزاده.خموشی ، براتی ، درری  و شرایعی.و...... كه درروستا ساكن بودندوهنوز هم در روستا ساكن هستند با ازدواج جوانان همگی به فامیلهای واحدی درآمده اند و باصمیمیت و دوستی دركنار هم به زندگی مشغولند و مسئولیتهای مهمی رادر این عصر در سراسر كشور برعهده دارند. ینگجه زادگاه مردان بزرگی چون سردار شهید حاج نورعلی شوشتری جانشین نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب  اسلامی ایران وفرمانده قرارگاه قدس سپاه درجنوب شرق ایران كه با ایثار جان خود درراه اسلام ناب محمدی وپشتیبانی از راه ولایت فقیه وایجاد وحدت اسلامی به شهادت لبخند زدوعنوان سردار شهید وحدت گرفت كه شرح دلاوریهای او و همرزمانش در میادین جنگ ایران و عراق ومنطقه سیستان وبلوچستان به كتابهای مستقل نیاز دارد و باید پای سخن همرزمان وی در طول هشت سال دفاع مقدس ودرمقابله با اشرار تفرقه افكن نشست تا این مرد راشناخت اگر رستم جنبه اسطوره ای دارد.سرلشكرشهید نورعلی شوشتری سردار وحدت است كه شجاعت رستم و ایمان عمار را در راه دفاع از ولایت فقیه دارد و باید شرح آن همه دلاوری ها در سینه تاریخ ثبت شود .

 همچنین از فضلای حوزه علمیه قم و استاد دانشگاه  پژوهشگر و محقق علوم قرآنی دكتر محمد علی مهدوی راد (غلامی ) كه بیش از ده ها كتاب و آثار نوشتاری فراوانی رابه رشته تحریر درآورده و چندین مجله ازجمله آئینه  پژوهش ،مرآت التحقیق لبنان ،میقات و......راسردبیری می كند نمی توان نام نبرد . وجود پزشكان واساتید دانشگاه وافسران وفرماندهان نظامی وانتظامی و قضات و فرهنگیان و مهندسین فنی و جوانان علاقه مند و مشغول به تحصیل و كار در رشته های مختلف و صنوف مختلف از چرخاندن كارهای فرهنگی ، سیاسی ، نظامی و تربیتی و دیپلماتیك گرفته تا نانوایی و نماكاری و كانال سازی و ... كه نقش بزرگی در جامعه را برعهده داشته و دارند . همه این پیشرفت ها حكایت از ماهیت مذهبی و سخت كوشی و تلاش نسل اندر نسل این دیار دارد .

از نقاط دیدنی ینگجه می توان از دره سرسبز، قبل از ورود به روستا كه تپه هاراسرسبزی درختان بادام و اطراف رودخانه راسرسبزی درختان متفاوت و رودخانه زیبای آن كه تازیر پای سد این سرسبزی و رودخانه كشیده شده است نام برد سد روستای ینگجه نیز برروی رودخانه ، منطقه رابه  سرسبزی بیشتر مبدل نموده وكوچ فصلی پرندگان مهاجر از نقاط مختلف دنیا محل سد رابه تالاب زیبایی با چشم اندازی زیباتبدیل كرده ، ارتفاعات اطراف سدنیزباآب وهوای تمیزومحیط زیست زیبا ارتفاعات اطراف سدرابه تفریحگاه جوانان ودوستداران طبیعت تبدیل كرده و امید كار و فعالیت رانوید بخش شده است . وجود ارتفاع سنگی(قایه) مشرف به باغات و روستا دورنمای ویژه ای به روستا بخشیده است.درجنوب غربی ارتفاع قایه آسیاب وآبشارقدیم وجودچاه سنگی آسیاب تراشیده شده ،حكایت ازسخت كوشی اهالی زحمت كش این دیاردارد.  هر سال در ایام باستانی نوروز اهالی روستاهای اطراف و اهالی ساكن در شهرها و روستاهای دور ونزدیك دور هم جمع می شوند و تفریحات خودراباآرامش وصمیمیت درمحل بسیار زیبای سدینگجه می گذرانند.

  چند سالی است توسط جوانان و پیشكسوتان ورزش كشتی، مسابقات كشتی چوخه دراین محل برگزار می گردد . روستای توریستی ینگجه در روز 13 نوروز جمعیت زیادی راپذیرا می باشد . وجود نزدیگ به30 شهیددفاع مقدس و تعدادی جانباز و آزاده وایثارگروبسیجی در این دیار . طراوت معنوی خاصی به روستا بخشیده است  و روستارادر بین روستاهای همجوار نمونه كرده است .فاصله روستای ینگجه تاشهرستان نیشابور100كیلومتروتاشهرستان قوچان85كیلومتراست.جاده دسترسی بعداز پیروزی انقلاب اسلامی ترمیم وآسفالت بوده وداری آب لوله كشی وبرق سراسری و مركزتلفن 256شماره ای می با شد .

به دلیل مهاجرت اهالی در حال حاضر بیش از 450خانوار در مشهد مقدس وبیش از 120خانوار درشهرستان نیشابور،بیش از60خانواردرشهرستان قوچان وبیش از80خانواردر شهر تهران وبیش از150خانوار دراستان گلستان ومازندران و100 خانواردر شهرهای دیگر كشور سكونت دارند.وهیچگاه دیار همیشگی اشان ینگجه را فراموش نكرده ودر مناسبت های مذهبی وعزاداری مخصوصا ایام عاشورا وتاسوعاوایام عید نوروزومراسم عروسی و....... در هرجا كه سكونت داشته باشند خودراسهیم دانسته ودر غم وشادی هم شریك می شوند.

 




برچسب ها: معرفی اجمالی، (بخش سرولایت )، روستای ینگجه،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 8 مهر 1389 توسط علی صفری .برمحمد وآل محمد صلوات بفرست .الّلهم صّلعلی محمد وآل محمدوعجل فرجهم